De Lorentz Formule

Over De Lorentz Formule. Een theatrale tour over het leven van Lorentz

Theatrale tour De Lorentz Formule

Teylers Museum gunt samen met theatermaker Rieks Swarte bezoekers een blik in het heropende laboratorium van Nobelprijswinnaar Hendrik Antoon Lorentz (1853-1928). Een spannende zoektocht die wil laten zien wat wetenschap vermag. Het leven van Lorentz vervat in een theatrale formule.

Hij tilde de natuurkunde naar een hoger niveau: Nobelprijswinnaar Hendrik Antoon Lorentz (1853-1928). Vanaf 18 mei is het Lorentz Lab heropend en te bezoeken met De Lorentz Formule, een theatrale tour waarmee de geleerde tot leven wordt gebracht. Theatermaker en decorontwerper Rieks Swarte verdiepte zich in de onkreukbare, geniale Lorentz. In de tour wordt de geleerde niet als personage opgevoerd, maar waart zijn geest wel rond.

Klapstuk
Door een geheime, tot nu toe gesloten deur in het museum nemen twee acteurs bezoekers mee naar het Lorentz Lab. Samen met hen gaan ze op zoek naar de ‘Lorentz Formule’. Het publiek krijgt niet alleen het lab, maar ook de werkkamer van Lorentz te zien. Op het bureau van Lorentz ligt nog de correspondentie met zijn jonge bewonderaar Albert Einstein (1879 -1955). Klapstuk van de tour is een bezoek aan een getrouwe replica van de ‘ongemeen groote electrizeermachine’ uit 1784. Deze machine maakte vonken tot wel zestig centimeter en trok bewonderaars van over de hele wereld, onder wie Napoleon. De Franse keizer reisde in 1811 naar Haarlem om deze machine met eigen ogen te bewonderen. Aan de replica is liefst drie jaar gewerkt.

Unieke samenwerking
De Lorentz Formule biedt plek aan maximaal twintig mensen per keer. Om verzekerd te zijn van toegang, is het verstandig online te reserveren. De tour is een coproductie van Teylers Museum en Swarte Kunst, in samenwerking met Toneelschuur Producties.

Prikkelen
Een wisselend team van acteurs zal dagelijks meerdere malen De Lorentz Formule spelen. Swarte: ‘De Lorentz Formule is bedoeld om te intrigeren en om nieuwsgierig te maken. Wetenschap kan je niet zo snel bijbrengen, maar als bezoeker word je wel geprikkeld om te kijken.’ Directeur Marjan Scharloo: ‘Het Lorentz Lab is mogelijk gemaakt door bijdragen van vele genereuze fondsen en particulieren. Vol moed en enthousiasme beginnen we aan de volgende fase van ons grote project: de restauratie en openstelling van het huis van onze founding father Pieter Teyler.’

Praktische informatie

De Lorentz Formule
Voor iedereen van 10 tot 100 jaar, geen diepgaande kennis van natuurkunde vereist.
Dinsdag t/m vrijdag: 12.45 / 14.00 / 15.15 uur
Zaterdag en zondag: 11.30 / 12.45 / 14.30 / 15.45 uur 
Dankzij de deelnemers van de BankGiro Loterij biedt Teylers Museum de tour gratis aan. 

Reserveren

Dankzij de deelnemers van de BankGiro Loterij biedt Teylers Museum de tour gratis aan. Bezoekers betalen 1 euro p.p. voor hun online reservering. Het Lorentz Lab is uitsluitend te bezoeken met De Lorentz FormuleReserveren kan online.


De makers

Concept en regie: Rieks Swarte
Tekst: Rik van den Bos
Co-regie: Liesje Knobel
Kostuumontwerp: Carly Everaert
Uitvoerend producent: Corine Overvest
Acteurs: Aafke Buringh, Dorien van Gent, Tom Jaspers, Harpert Michielsen, David van Uuden, Vera Ketelaars, Sophie Höppener, Emma Linssen, Rozanne de Bont, Sjoerd Meijer

RIEKS SWARTE - Concept en regie De Lorentz Formule
Rieks Swarte (1949) begon zijn theatercarrière in 1969. Van 1970 tot 1975 studeerde hij aan de theaterschool Amsterdam, afdeling regie. Swarte ontwikkelde na enige tijd een eigen stijl waarin het beeldende en het theatrale samenkwamen: de speelgoedvoorstelling. Daar kwam het poppenspel bij. Zijn vaste werkplek werd de Toneelschuur in Haarlem. In 1991 maakte Swarte de stap naar de grote zaal bij Toneelgroep Amsterdam. Voor het RO theater maakte hij een aantal familievoorstellingen. Hij richtte begin jaren negentig zijn FIRMA RIEKS SWARTE op. Swarte werkte samen met Liesbeth Colthof en maakte naam met ‘collegevoorstellingen’ waarmee hij complexe materie op eenvoudige wijze uitlegt. Swarte won de Jan Nelissen Poppenspelprijs en de Nicolaas Wijnbergprijs voor het decorontwerp van De Storm. In 2014 stopte de FIRMA met bestaan en kwam er een nieuw theaterbedrijf: stichting SWARTE KUNST.

LIESJE KNOBEL - Co-regie De Lorentz Formule
Liesje Knobel is theatermaker en scenograaf. Ze behaalde in 2009 de bachelor Theaterwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Ze vervolgde haar studie met de Opleiding Scenografie aan de Theaterschool van Amsterdam. In 2013 studeerde ze af met haar regiedebuut Niemand weet dat alles kan. Als ontwerper werkt ze met verschillende regisseurs. Daarnaast maakt en regisseert ze eigen voorstellingen. Haar werk speelt zich af tussen de verschillende disciplines, zoals dans, performance, installatie en video. In 2015 werkte ze voor het eerst samen met Rieks Swarte bij de voorstelling De Perzik van Onsterfelijkheid.

RIK VAN DEN BOS – Tekstschrijver De Lorentz Formule
Rik van den Bos studeerde in 2008 af aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht als schrijver. Hij schreef voor het RO Theater, NNT, Toneelschuur Producties, FIRMA Rieks Swarte, Toneelgroep Oostpool, de Veenfabriek en Lunchtheater Bellevue. In 2010 ontving Rik van den Bos het Charlotte Köhler Stipendium voor zijn eerste drie toneelteksten.
Met Rieks Swarte maakte Rik van den Bos eerder de voorstellingen Uittocht en De Perzik van onsterfelijkheid een bewerking van het gelijknamige boek van Jan Wolkers.

TOM JASPERS – acteur 

Tom Jaspers studeerde in 2014 af aan Toneelschool Arnhem en is acteur, schrijver en theatermaker. Bij Stormvogels speelde hij K in Franz Kafka's Het Slot en Woland in Michail Boelgakov's De meester en Margarita. Daarnaast was hij te zien bij o.a. Toneelgroep Oostpool, Het Nationale Toneel, De Queeste en Het Gelders Orkest. Hij werkte met o.a. Casper Vandeputte, Julie Van den Berghe en Theu Boermans.
Jaspers is onderdeel van het nieuwe internationale Compagnie CouRage. Vanaf september is hij als Menelaos te zien in Trojan Women. Jaspers schrijf- en regiedebuut Herostratos werd zeer goed ontvangen. Daarna volgden Brandkoorts (Marius von Mayenburg) en Eyecatcher (Marijn Claes). De komende jaren zal zijn werk te zien zijn bij het Noord Nederlands Toneel.

DORIEN VAN GENT – acteur
Dorien van Gent studeerde in 2015 af aan de Amsterdamse Toneelschool & Kleinkunstacademie. Ze speelde o.a. bij muziektheatergezelschap Circus Treurdier, Toneelschuur Producties en Jeugdtheater Sonnevanck. Naast actrice is Dorien ook theatermaker. Samen met David van Uuden maakte ze in de Koninklijke Schouwburg van Den Haag een bewerking op de kerstklassieker Dinner for one. Met haar voorstelling Brieven aan Wolf won ze tijdens het IT’s Festival van 2015 zowel de Parade Parel als de Publieksprijs.

AAFKE BURINGH – acteur
Aafke Buringh studeerde in 2002 af aan de toneelschool in Arnhem. Ze heeft een aantal jaar bij het Noord Nederlands Toneel gespeeld in o.a. Zonnekinderen, de Getemde Feeks en Jeanne. Daarna is ze als freelance actrice te zien geweest bij Oostpool, Matzer, de Stokerij en Het Laagland. Met de jeugdtheater voorstelling Expeditie Peter Pan van het Laagland, reist ze de wereld over. Op televisie speelde ze mee in Moordvrouw, De macht van meneer Miller en binnenkort in Bankier van het verzet.

HARPERT MICHIELSEN – acteur
Harpert Michielsen studeerde in 1998 af aan de Toneelacademie Maastricht. Na zijn afstuderen speelde hij enkele seizoenen bij de Theatercompagnie van Theu Boermans en het Nationale Toneel.Vervolgens was hij actief bij meer experimentele theatergroepen als De Warme Winkel en Sarah Moeremans, en maakte hij zelf muziektheater-voorstellingen voor de Parade. Michielsen was ook te zien in grote muziekproducties als Soldaat van Oranje en de rockopera 'O die Zee’, en onlangs in de ‘Sophie’ van het Delamar Theater. Op Televisie vertolkte Michielsen rollen in series als De Erfenis, Gooische Vrouwen, Flikken Maastricht, Overspel en het komende Het Land van Lubbers.
In de bioscoop speelde hij onder meer in De Tweeling, Zus en Zo en Het Diner. Naast zijn werk als acteur en voice-over is hij docent aan de Toneelacademie in Maastricht en de Toneelschool Amsterdam.

DAVID VAN UUDEN – acteur
David van Uuden studeerde in 2015 af aan de Amsterdamse Toneelschool&Kleinkunstacademie en is sindsdien werkzaam als acteur. Tijdens zijn studie liep hij o.a. stage bij Het Amsterdamse BosTheater, Bellevue Lunchtheater en het Noord Nederlands Toneel. Direct na het afronden van de acteursopleiding, maakte hij met Dorien van Gent en Thomas Spijkerman de voorstelling ‘Dinner for One’ onder de Koninklijke Schouwburg (Het Nationale Theater). Verder speelde hij o.a. twee seizoenen op Over het Ij Festival, bij Theatergroep RAST en Theatercollectief De Hollanders. Dit seizoen keert hij voor twee producties terug bij Theatergroep RAST, en zal hij bij Het Zuidelijk Toneel te zien zijn in de rol van Goldmund in de voorstelling ‘Narziss|Hildegard|Goldmund’ naar de beroemde roman Narziss en Goldmund van Herman Hesse en in de regie van Marijn Graven.

VERA KETELAARS - acteur
Vera Ketelaars studeerde in 2008 af aan de Amsterdam Toneelschool & Kleinkunstacademie. Sindsdien speelde ze bij o.a. het Nationale Toneel, Het Laagland en BEERmuziektheaterproducties. Ze heeft sinds 2010 haar eigen gezelschap; Gehring & Ketelaars, waarmee ze persoonlijke en actuele voorstellingen maakt, in theaterzalen en op locatie. Naast actrice en theatermaker is Vera schrijver voor toneel en televisie.

SOPHIE HÖPPENER - acteur
Sophie Höppener studeerde in 2014 af aan de Amsterdamse Toneel en Kleinkunstacademie. Direct na haar afstuderen was zij te zien in de omroep Max serie “Goedenavond Dames en Heren” in regie van Rita Horst. Haar rol hierin werd lovend ontvangen; zij werd in het NRC genoemd als aanstormend talent. Na haar televisie debuut stond ze op de planken als Ada in de musical Soldaat van Oranje. Dit seizoen is zij ook te zien bij theatergroep Rast, vervangt ze een rol in de Revisor bij het Nationale Theater en speelt ze de marathon voorstelling “Missie Marquez” op Oerol.
Sophie is geboren en opgegroeid in Haarlem. De opa van haar oma heeft nog met Lorentz in Teylers samen gewerkt.

EMMA LINSSEN - acteur
Emma Linssen studeerde in juli 2017 af aan de Amsterdamse toneelschool en kleinkunstacademie. In haar laatste jaar van de toneelschool was ze te zien in de voorstelling ‘Metaman’ van Orkater en ‘De Vader’ van Senf Theaterpartners & Kick Producties. Met haar klas speelde zij de afstudeervoorstelling ‘De dood van Ricky Martin’ onder regie van Jan Hulst en Kasper Tarenskeen. 

SJOERD MEIJER - acteur

Sjoerd Meijer studeerde in 2010 af aan de Amsterdamse Toneelschool & Kleinkunstacademie. Sindsdien is hij werkzaam als acteur en theatermaker. Hij speelde bij oa Theater De Citadel, De Theaterstraat en Frascati Producties en op festivals zoals Oerol, Over ’t IJ en het National Arts Festival in Grahamstown, Zuid-Afrika. Met zijn solo De bevrijding van Boos Mannetje won hij in 2013 The Dioraphte Best of Amsterdam Fringe Award. In de zomer van 2018 zal op festival De Parade zijn solo De boodschap van het konijn te zien zijn.

ROZANNE DE BONT - acteur
Rozanne studeerde aan de Amsterdamse Toneelschool&Kleinkunstacademie en de Toneelschool Arnhem waar ze afstudeerde. 

Binnen haar opleiding was ze drie keer te zien in een producties van Toneelgroep Oostpool. Ook speelde ze in de korte films The Long Reach Of Shadow (officiële selectie Film Festival 2016) Vier Ogen (officiële selectie Film Festival 2008) en gastrollen in o.a. Vlucht HS 13, Dokter Tinus, Goede Tijden Slechte Tijden, Flikken Maastricht.

ERIC JAN LENS - acteur
In een grijs verleden studeerde Eric-Jan Lens internationaal recht aan de Universiteit van Leiden. Met een meesterstitel op zak besloot hij toch van zijn hobby, het theater, zijn werk te maken. In een van zijn eerste producties kreeg hij van Rieks Swarte een aantal poppen in zijn handen gedrukt. Dat beviel. In de jaren daarna is hij altijd het acteren met het poppenspelen blijven combineren. Zowel in het theater als voor de televisie. Hij speelde in een groot aantal series voor jeugd-tv, met name voor schooltelevisie. Daarnaast heeft hij jarenlang voor theater Terra gespeeld. Met deze theatergroep heeft hij van Hong Kong tot aan New York gespeeld, maar ook van Stadskanaal tot aan Bergen op Zoom. En zijn rollen liepen uiteen van een kip, een mol, tot aan een Chinese draak. Dat had hij van te voren ook niet gedacht toen hij dit wereldje in stapte...

ANNE GEHRING - acteur
Anne Gehring is van vele markten thuis. Opgeleid als actrice zette ze samen met Vera Ketelaars hun eigen theatergezelschap Gehring & Ketelaars op, waarmee ze in binnen- als buitenland spelen, in theaters en op locatie, de vorm? Actueel en persoonlijk. Daarnaast ontwikkelde ze zich als radiomaker, speechcoach en organisatorische duizendpoot. Ze woont en werkt in Amsterdam. 

 

Foto's: Sanne Peper & Martijn Zegel