Teylers is twee tekeningen van Bernini rijker

01-04-2021 | Bijzondere (her)ontdekking in de collectie

Een belangrijke ontdekking in de collectie van Teylers Museum: twee zeventiende-eeuwse tekeningen blijken van de hand van Giovanni Lorenzo Bernini (1598-1680), de bekendste barokkunstenaar uit Italië. Allegorie op het Heilige Bloed van Christus en Een kind met een beschermengel kunnen na grondig onderzoek overtuigend aan de meester worden toegeschreven.

Bernini: beeldhouwer, architect, tekenaar

Bernini is vooral beroemd geworden door zijn dynamische, levensechte beeldhouwwerken. Als kunstenaar en architect heeft hij een grote stempel gedrukt op Rome. Het ontwerp van het Sint Pietersplein is van zijn hand en overal in Romeinse musea, kerken en fonteinen is zijn werk te bewonderen. Hij was ook een voortreffelijk tekenaar. Lang werd verondersteld dat Teylers Museum, in het bezit van een grote collectie Italiaanse tekeningen met werken van onder meer Michelangelo en Rafaël, geen originele tekeningen van hem had. Nu kunnen twee bladen echter overtuigend aan Bernini worden toegeschreven.

De ontdekking werd gedaan door Carel van Tuyll van Serooskerken tijdens onderzoek voor een nieuwe bestandscatalogus over Italiaanse tekeningen uit de zeventiende eeuw in Teylers Museum. Van Tuyll, voormalig (hoofd)conservator van Teylers Museum en hoofd van de afdeling prenten en tekeningen in het Louvre, deed meer dan twintig jaar onderzoek naar dit deel van de collectie, bestaande uit 900 tekeningen.

Herkomst

Deze twee tekeningen maken al ruim 230 jaar deel uit van de collectie. Ze behoren tot de zeventienhonderd tekeningen afkomstig uit de verzameling van koningin Christina van Zweden (1626-1689) en de Romeinse edelman Livio Odescalchi (1658-1713), die Teylers Museum in 1790 van de erven van Odescalchi verwierf. In een klap was het kersverse museum zo een belangrijke groep tekeningen rijker.

De twee bladen waren lang toegeschreven aan Bernini, maar dit werd rond 1930 door kunsthistorici verworpen. Zij concludeerden dat de tekeningen van Bernini’s leerling en navolger Giovanni Battista Gaulli waren. Van Tuylls recente onderzoek bewijst echter overtuigend dat ze door Bernini zelf gemaakt zijn.

Meer informatie over het onderzoek kun je hier vinden. De werken zijn van 17 juli t/m 7 november (o.v.) te zien in het Prentenkabinet in de tentoonstelling Barok in Teylers. De tweedelige bestandscatalogus verschijnt gelijktijdig bij Primavera Pers en kost € 89.


Giovanni Lorenzo Bernini, Allegorie op het Heilige Bloed van Christus, ca. 1670, pen en bruine inkt, penseel en bruine inkt, over zwart krijt op papier, 386 x 247 mm (inv.nr. D 010)


Giovanni Lorenzo Bernini, Een kind met een beschermengel, ca. 1660-65, pen en bruine inkt, penseel en bruine inkt, over zwart krijt op papier, 209 x 156 mm (inv.nr. K IX 042)